Formowanie pomidorów nie polega na usunięciu jak największej liczby pędów i liści. Celem jest utrzymanie rośliny w świetle, poprawa przewiewu oraz takie rozłożenie owoców, by pędy mogły je utrzymać. Zbyt mocne cięcie może zmniejszyć powierzchnię fotosyntezy i odsłonić owoce na poparzenie słoneczne.
Najpierw ustal, jaki typ pomidora uprawiasz
Odmiany samokończące, nazywane też karłowymi lub determinate, osiągają określoną wysokość i tworzą większość plonu w krótszym okresie. University of Minnesota Extension podaje, że zwykle nie wymagają intensywnego cięcia. Iowa State University zaleca w ich przypadku usuwanie odrostów najwyżej poniżej pierwszego grona kwiatowego; wycinanie kolejnych nie zwiększa plonu.
Odmiany wysokie, czyli o niekończącym wzroście, rosną i kwitną aż do chłodów. Potrzebują mocnej podpory i można je prowadzić na jeden, dwa lub kilka pędów. Informację o typie znajdziesz na opakowaniu nasion lub etykiecie sadzonki. Bez niej łatwo przyciąć odmianę krzaczastą tak, że straci znaczną część przyszłych kwiatów.
Jak rozpoznać „wilka”
Odrost boczny wyrasta w kącie między główną łodygą a ogonkiem liścia. Ma własny wierzchołek i z czasem staje się pełnym pędem z liśćmi oraz kwiatami. Najłatwiej usunąć go, gdy ma kilka centymetrów. Mały odrost można delikatnie wyłamać palcami, większy lepiej odciąć czystym sekatorem.
Nie pomyl odrostu z gronem kwiatowym. Grono wychodzi bezpośrednio z łodygi i kończy się pąkami, nie liśćmi. Jeśli nie masz pewności, poczekaj kilka dni — budowa pędu stanie się oczywista.
Jeden czy dwa pędy?
Prowadzenie na jeden pęd jest wygodne w wąskim tunelu i przy gęstszym sadzeniu. Roślina jest łatwa do podwiązania, a liście szybciej wysychają. Prowadzenie na dwa pędy daje większą powierzchnię liści i więcej gron, ale wymaga większego rozstawu i solidniejszej podpory. Jako drugi pęd najczęściej pozostawia się silny odrost rosnący poniżej pierwszego grona kwiatowego.
Więcej pędów nie musi oznaczać większego użytecznego plonu. W bardzo gęstej roślinie owoce bywają drobniejsze, wolniej dojrzewają, a wilgoć dłużej utrzymuje się na liściach. Z drugiej strony zbyt silne ogołocenie zwiększa ryzyko oparzeń. Sposób prowadzenia trzeba dopasować do rozstawu, stanowiska i długości sezonu.
Które liście usuwać
W pierwszej kolejności odcinaj liście dotykające ziemi, wyraźnie chore oraz całkowicie żółte. To ogranicza chlapanie patogenów z gleby i poprawia przewiew przy podstawie. Nie usuwaj jednego dnia wielu zdrowych liści wokół gron. Dojrzewające owoce nadal korzystają z asymilatów wytwarzanych przez liście znajdujące się powyżej i poniżej nich.
Pracuj przy suchej roślinie, najlepiej rano, gdy rana ma czas obeschnąć. Sekator dezynfekuj między podejrzanymi krzakami. Nie przechodź od rośliny z plamami na zdrową tym samym zabrudzonym narzędziem.
Podwiązuj zanim pęd się załamie
Palik, sznurek lub klatkę najlepiej zamontować wcześnie. Dojrzałe grona są ciężkie, a próba prostowania położonego pędu często kończy się złamaniem. Wiązanie powinno być szerokie i luźne, z zapasem na przyrost łodygi. Kontroluj je co kilka dni.
Odmiany wysokie prowadzone na sznurku trzeba regularnie owijać lub dopinać. Nie skręcaj mocno łodygi i nie wykonuj tej pracy, gdy pędy są zimne oraz kruche.
Czy ogławiać pomidory?
Pod koniec sezonu można usunąć wierzchołek wysokiej odmiany nad ostatnim gronem, które ma realną szansę dojrzeć. Pozostaw nad nim co najmniej kilka zdrowych liści. Wykonanie tego zbyt wcześnie ograniczy liczbę kwiatów, a zbyt późno nie wpłynie już znacząco na dojrzewanie.
Najlepszy efekt daje regularne, lekkie formowanie zamiast jednorazowego radykalnego cięcia. Raz lub dwa razy w tygodniu usuń małe niepotrzebne odrosty, popraw wiązania i obejrzyj dolne liście. Tak prowadzona roślina jest łatwiejsza do podlewania, zbioru i kontroli chorób.
