Pęknięcia na zielonych pomidorach koktajlowych często pojawiają się nagle po ulewie albo obfitym podlewaniu. Owoc jeszcze dzień wcześniej wyglądał zdrowo a teraz ma rozszczepioną skórkę przy szypułce lub długie pęknięcie biegnące w dół. Najczęściej nie jest to choroba. Miąższ pobrał wodę szybciej niż skórka była w stanie się rozciągnąć.
Pomidory koktajlowe nie są całkowicie odporne na ten problem. Niektóre odmiany mają bardzo cienką skórkę i pękają łatwiej. Ryzyko rośnie podczas upałów gdy ziemia mocno wysycha a później w krótkim czasie dostaje dużą ilość wody.
Dlaczego owoc pęka jeszcze przed dojrzewaniem?
Woda pobrana przez korzenie trafia do rozwijających się owoców. Gdy jej dostęp jest równomierny pomidor rośnie stopniowo a skórka nadąża za zwiększaniem objętości. Po okresie suszy sytuacja zmienia się gwałtownie. Korzenie zaczynają intensywnie pobierać wodę a komórki miąższu szybko się powiększają. Napięcie rozrywa skórkę w najsłabszym miejscu.
Pęknięcia promieniste zaczynają się zwykle przy szypułce i biegną w dół owocu. Okrężne tworzą pierścienie wokół szypułki. Oba typy mogą wystąpić na zielonych oraz dojrzewających pomidorach. Świeża rana jest jasna i wilgotna a z czasem korkowacieje.
Regularne podlewanie nie zawsze jest równomierne
Można podlewać codziennie a mimo to dopuszczać do dużych wahań wilgotności. Mała ilość wody zwilża tylko powierzchnię. Głębsza część bryły pozostaje sucha i korzenie nie otrzymują stabilnego zaopatrzenia. Z kolei jednorazowe zalanie po kilku takich dniach wywołuje nagły skok.
Sprawdź ziemię kilka centymetrów pod powierzchnią. Na grządce użyj małej łopatki. W donicy oceń jej ciężar i zobacz czy woda nie wypływa natychmiast szczeliną między przesuszonym podłożem a ścianką. Jeżeli tak podlewaj w dwóch lub trzech porcjach z krótką przerwą.
Najlepiej podlewać rano bez moczenia liści. Ilość dostosuj do pogody rodzaju ziemi i wielkości rośliny. Nie trzymaj korzeni stale w błocie. Niedotlenienie również osłabia pobieranie składników i zwiększa podatność rośliny na inne problemy.
Ściółka łagodzi skutki upału
Warstwa słomy podsuszonej trawy lub dojrzałego kompostu ogranicza parowanie. Dzięki niej gleba nagrzewa się wolniej a wilgotność nie zmienia się tak gwałtownie. Ściółkę rozłóż na wcześniej podlanej ziemi i pozostaw odstęp od łodygi.
W pojemnikach pomocna jest jasna osłonka która nie nagrzewa się tak mocno jak czarny plastik. Donica powinna mieć drożne otwory. Zbyt mały pojemnik przesycha w kilka godzin dlatego nawet dobre podlewanie może nie wystarczyć podczas fali gorąca.
Co zrobić z pękniętymi pomidorami?
Zbieraj je szybko. Otwarte pęknięcie ułatwia wnikanie grzybów i bakterii a słodki sok przyciąga owady. Świeżo uszkodzony jędrny owoc bez zapachu zgnilizny można wykorzystać po dokładnym umyciu i usunięciu pękniętej części. Najlepiej zjeść go od razu.
Pomidory miękkie cieknące spleśniałe albo mające nieprzyjemny zapach należy wyrzucić. Nie przeznaczaj uszkodzonych owoców do długiego przechowywania. Do domowych przetworów wybieraj zdrowe owoce ponieważ pęknięcia i zgnilizna mogą obniżać bezpieczeństwo produktu.
Czy warto ograniczyć podlewanie gdy owoce dojrzewają?
Niewielkie ograniczenie nadmiaru wody pod koniec dojrzewania bywa stosowane dla poprawy smaku ale nie może oznaczać celowego silnego przesuszania. Gwałtowna zmiana po późniejszym deszczu właśnie zwiększa ryzyko pękania. Celem jest stabilna umiarkowana wilgotność a nie susza.
Przed zapowiadanymi ulewami nie zalewaj roślin na zapas. Jeżeli gleba jest bardzo sucha warto jednak wcześniej delikatnie ją nawodnić aby różnica nie była tak duża. W tunelu można kontrolować wodę łatwiej lecz wysoka temperatura nadal przyspiesza przesychanie.
Inne przyczyny i podatność odmian
Niektóre odmiany pękają częściej ze względu na budowę skórki. Jeśli problem powtarza się co roku mimo stabilnego podlewania wybierz odmianę opisywaną jako odporna na pękanie. Nie oznacza to całkowitej odporności ale ryzyko będzie mniejsze.
Usuwanie zbyt wielu liści może dodatkowo pogarszać warunki. Owoce zostają wystawione na silne słońce a roślina traci część powierzchni odpowiedzialnej za regulację gospodarki wodnej. Wycinaj tylko liście chore dotykające ziemi lub mocno zagęszczające krzak.
Jak ochronić kolejne owoce?
Już pękniętej skórki nie da się naprawić. Można jednak ochronić następne grona. Utrzymuj równą wilgotność podlewaj głęboko i stosuj ściółkę. Zbieraj owoce gdy zaczynają się wybarwiać jeśli zapowiadane są intensywne opady. Pomidory które osiągnęły dojrzałość fizjologiczną mogą spokojnie dokończyć wybarwianie w domu.
Najważniejsze jest unikanie skrajności. Zielone pomidory pękają nie dlatego że dostały wodę lecz dlatego że po okresie niedoboru otrzymały jej zbyt dużo naraz. Stabilne warunki przy korzeniach są skuteczniejsze niż jakikolwiek oprysk i pozwalają zachować więcej zdrowych owoców do zbioru. Warto przez kilka dni zapisywać podlewanie i opady ponieważ taki prosty rejestr szybko ujawnia moment w którym wilgotność zaczyna gwałtownie się zmieniać.
