Sałata która nagle wydłuża środkowy pęd nie utworzy już zwartej główki. Liście stają się twardsze i bardziej gorzkie a roślina przygotowuje się do kwitnienia. W lipcu odpowiadają za to przede wszystkim wysoka temperatura długi dzień i stres wodny.
Wybijania w pęd nie da się cofnąć. Można jednak ochronić kolejne wysiewy i zebrać rośliny zanim stracą dobrą jakość. Najważniejsze jest utrzymanie chłodniejszej gleby i wybór odmiany nadającej się do uprawy letniej.
Dlaczego sałata reaguje na upał kwitnieniem?
Sałata najlepiej tworzy liście w umiarkowanej temperaturze. Gdy dzień jest długi a noce gorące roślina szybciej przechodzi z fazy wegetatywnej do generatywnej. Zamiast zagęszczać rozetę wytwarza wysoki pęd z kwiatami.
Proces przyspiesza po przesuszeniu. Nawet krótki niedobór wody w małej donicy lub płytkiej warstwie ziemi może być dla rośliny sygnałem że trzeba jak najszybciej wydać nasiona. Podobnie działa uszkodzenie korzeni podczas przesadzania.
Wybierz właściwą odmianę i termin
Nie wszystkie sałaty jednakowo znoszą lato. Do wysiewu w lipcu wybieraj odmiany opisane jako odporne na wybijanie w pędy i przeznaczone do uprawy letniej. Odmiana wczesnowiosenna może zakwitnąć szybko nawet przy dobrej pielęgnacji.
Wysiewaj małe partie co kilkanaście dni zamiast całej paczki jednocześnie. Dzięki temu fala upału nie zniszczy wszystkich roślin w tym samym stadium. Przy bardzo wysokich temperaturach warto poczekać na chłodniejszy tydzień.
Nasiona sałaty mogą kiełkować słabo w mocno nagrzanej ziemi. Wysiew wykonuj rano lub wieczorem a pojemnik ustaw w jasnym miejscu bez palącego południowego słońca. Podłoże powinno być wilgotne lecz nie zalane.
Jak ochłodzić stanowisko?
Sałata potrzebuje światła ale latem dobrze radzi sobie w miejscu które otrzymuje słońce rano i lekki cień po południu. Można ją wysiać po wschodniej stronie wyższych warzyw albo zastosować lekką siatkę cieniującą podczas największego upału.
Nie twórz głębokiego stałego cienia. Rośliny będą wtedy wyciągnięte delikatne i bardziej podatne na choroby. Osłona ma jedynie zmniejszyć temperaturę w najgorętszej części dnia.
Cienka warstwa drobnego kompostu lub skoszonej i podsuszonej trawy ograniczy nagrzewanie gleby. Ściółka nie może przykrywać serca rośliny ani utrzymywać liści w wilgoci.
Podlewanie bez skrajności
Płytkie korzenie sałaty wymagają regularnego dostępu do wody. Podlewaj rano przy ziemi. W czasie upału sprawdzaj wilgotność także wieczorem szczególnie w pojemnikach i podwyższonych grządkach.
Nie czekaj aż liście całkowicie oklapną. Powtarzające się więdnięcie przyspiesza wybijanie w pędy i pogarsza smak. Z drugiej strony stale mokre podłoże sprzyja gniciu nasady i chorobom liści.
Podawaj wodę spokojnie tak aby dotarła do całej strefy korzeni. Jeśli przesuszone podłoże odpycha wodę podlej je w dwóch mniejszych porcjach. Unikaj moczenia rozety późnym wieczorem.
Czy nawożenie zatrzyma kwitnienie?
Nie. Dodatkowy nawóz nie cofnie reakcji na długi dzień i temperaturę. Nadmiar azotu może dać bardzo miękkie liście oraz zwiększyć podatność na mszyce i zgniliznę.
Sałata rośnie szybko i w ziemi zasilonej dojrzałym kompostem zwykle nie potrzebuje intensywnego dokarmiania. W pojemniku można zastosować łagodny nawóz zgodnie z etykietą ale tylko wtedy gdy rośliny rzeczywiście bledną i mają zdrowe korzenie.
Rozstawa także wpływa na jakość główek
Zbyt gęsto rosnące sałaty konkurują o wodę i szybko się nagrzewają w słabo przewiewnym skupisku. Po wschodach przerwij siewki zgodnie z wymaganiami odmiany. Młode rośliny usuwaj ostrożnie aby nie naruszyć korzeni pozostawionych egzemplarzy.
Jeśli sadzisz rozsadę nie umieszczaj jej głębiej niż rosła wcześniej. Serce sałaty powinno pozostać nad powierzchnią. Zasypana nasada łatwiej gnije a uszkodzona podczas sadzenia roślina może szybciej przejść w pęd kwiatostanowy.
Co zrobić z sałatą która już wybiła?
Zbierz ją jak najszybciej. Młodsze zewnętrzne liście mogą nadal nadawać się do jedzenia choć ich smak bywa bardziej gorzki. Jeśli są twarde i nieprzyjemne roślinę usuń. Nie obcinaj tylko pędu kwiatowego w nadziei że główka zacznie rosnąć od nowa.
Jedną zdrową roślinę można pozostawić na nasiona jeśli odmiana nie jest mieszańcem i chcesz obserwować cały cykl. Trzeba jednak pamiętać że sałaty łatwo się krzyżują a potomstwo może różnić się od rośliny matecznej.
Najlepsza strategia na lipiec
Wybierz odmianę letnią siej małymi partiami i zapewnij poranne słońce oraz popołudniowy cień. Utrzymuj równomierną wilgotność i chłodniejszą powierzchnię gleby. Zbieraj główki gdy osiągną właściwą wielkość zamiast czekać zbyt długo.
Sałata wybija w pędy nie dlatego że została źle przycięta lecz dlatego że odbiera warunki jako sygnał do kwitnienia. Nie da się zatrzymać rośliny która już rozpoczęła ten etap ale odpowiedni termin odmiana oraz stabilna wilgotność pozwolą ochronić następny wysiew.
