Miliony kierowców będą musiały wymienić prawa jazdy, które przez lata uchodziły za dokumenty „na całe życie”. Proces ma zostać rozłożony na lata 2028–2033, aby urzędy nie zostały sparaliżowane jednoczesnym napływem wniosków. Skala operacji jest ogromna, bo może dotyczyć prawie 15 mln dokumentów.
Najpopularniejsze kategorie A i B mają być wydawane maksymalnie na 15 lat, a kategorie C i D na 5 lat. Sama wymiana oznacza formalności, zdjęcie, opłatę i wizytę w urzędzie albo wysłanie dokumentów pocztą. Dobra wiadomość jest taka, że posiadacze bezterminowych praw jazdy nie mają być kierowani na obowiązkowe badania lekarskie tylko z powodu wymiany dokumentu.
Koniec dokumentów bez daty ważności
Przez lata wielu kierowców posiadało prawo jazdy bez wpisanej daty ważności. Taki dokument wydawał się trwały i nie wymagał regularnej wymiany. Ten model ma jednak zniknąć z polskiego systemu, a wszyscy kierowcy mają docelowo funkcjonować w systemie dokumentów terminowych.
Wymiana bezterminowych praw jazdy ma zostać przeprowadzona w latach 2028–2033. Tak długi okres nie jest przypadkowy. Chodzi o to, aby administracja mogła obsłużyć bardzo dużą liczbę kierowców bez chaosu i wielomiesięcznych zatorów.
Według źródła operacja może objąć około 14 mln 941 tys. dokumentów. To pokazuje, że nie będzie to marginalna zmiana dotycząca wąskiej grupy. W praktyce mówimy o jednej z największych akcji administracyjnych związanych z kierowcami w ostatnich latach.
Nowe prawa jazdy będą terminowe
Zasada ma być prosta: nowe dokumenty nie będą już bezterminowe. Dla najpopularniejszych kategorii A i B prawo jazdy ma być wydawane maksymalnie na 15 lat. To obejmuje między innymi kierowców samochodów osobowych oraz motocykli.
Krócej ważne będą dokumenty dla kierowców kategorii C i D. W ich przypadku okres ważności ma wynosić 5 lat. Dotyczy to między innymi kierowców ciężarówek i autobusów, czyli osób wykonujących bardziej wymagające zadania na drodze.
Zmiana nie oznacza utraty uprawnień z dnia na dzień. Oznacza jednak konieczność wymiany dokumentu w wyznaczonym okresie. Kierowcy będą musieli pilnować terminów i dopełnić formalności, gdy przyjdzie czas na ich rocznik albo grupę dokumentów.
Ile to będzie kosztować
Źródło wskazuje, że przy obecnej opłacie za wydanie nowego prawa jazdy całkowity koszt dla kierowców może sięgnąć około 1,5 mld zł. To suma wynikająca ze skali przedsięwzięcia. Sama opłata za wydanie dokumentu wynosi obecnie 100,50 zł.
Dla pojedynczego kierowcy nie jest to największy wydatek związany z samochodem, ale w skali kraju oznacza ogromną kwotę. Co ważne, będzie to koszt obowiązkowy. Jeśli dokument ma zostać wymieniony, kierowca będzie musiał wnieść wymaganą opłatę.
Pieniądze będzie można wpłacić w kasie urzędu albo przelewem. Potwierdzenie opłaty trzeba będzie dołączyć do wniosku. Bez tego urząd nie wyda nowego prawa jazdy.
Jakie dokumenty trzeba przygotować
Procedura wymiany ma wymagać złożenia wniosku w urzędzie. Do dokumentów trzeba będzie dołączyć aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm oraz kopię dotychczasowego prawa jazdy. Potrzebne będzie także potwierdzenie opłaty.
Kierowca będzie musiał okazać dowód osobisty albo paszport. Wymagane stanie się również podpisanie oświadczeń dotyczących odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych. To standardowe elementy procedury administracyjnej.
Dokumenty będzie można złożyć osobiście lub wysłać pocztą. Źródło wskazuje, że urzędy mają przewidywać maksymalnie dziewięć dni roboczych na wydanie nowego prawa jazdy. W praktyce czas oczekiwania może zależeć od obciążenia urzędów w danym momencie.
Badania lekarskie nie dla wszystkich
Jednym z najważniejszych pytań jest to, czy przy wymianie trzeba będzie robić badania lekarskie. Źródło wskazuje, że nie wszyscy kierowcy zostaną objęci takim obowiązkiem. Aktualne orzeczenie ma być wymagane od osób, które już teraz mają prawo jazdy wydane z określonym terminem ważności.
Posiadacze bezterminowych dokumentów mają być zwolnieni z tego wymogu. Oznacza to, że dla dużej części kierowców procedura będzie prostsza i ograniczy się do dokumentów, zdjęcia oraz opłaty. To istotna informacja, bo badania mogłyby dodatkowo zwiększyć koszty i wydłużyć cały proces.
Najważniejsze jest więc pilnowanie terminu wymiany. Dokumenty bez daty ważności nie znikną natychmiast, ale ich posiadacze nie powinni zakładać, że sprawa ich nie dotyczy. W latach 2028–2033 trzeba będzie przejść przez formalności i odebrać nowe prawo jazdy z określonym terminem ważności.
