12 listopada 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił siedem polskich skarg na elementy pakietu klimatycznego „Gotowi na 55”. Wśród zaskarżonych przepisów znalazły się normy dla nowych samochodów osobowych i dostawczych od 2035 roku. Wyrok nie oznacza nakazu złomowania samochodów już jeżdżących po polskich drogach.
Siedem skarg oddalonych jednego dnia
Polska zakwestionowała przed TSUE siedem aktów prawnych wchodzących w skład unijnego pakietu klimatycznego Fit for 55. Trybunał 12 listopada oddalił wszystkie te skargi. Uznano, że instytucje unijne mogły przyjmować omawiane regulacje w zastosowanym trybie. Wyrok jest ostateczny i kończy te postępowania.
Warszawa podnosiła m.in. zarzuty dotyczące podstawy traktatowej, proporcjonalności oraz wpływu przepisów na krajowy sektor energetyczny. W ocenie polskiej strony część regulacji powinna wymagać jednomyślności w Radzie UE. Trybunał nie podzielił tej argumentacji.
Co z autami spalinowymi po 2035 roku?
W sporze znalazły się przepisy wyznaczające od 2035 roku normy zerowej emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych. Dotyczy to wprowadzania nowych samochodów na rynek, a nie obowiązku natychmiastowego wycofywania prywatnych aut zarejestrowanych wcześniej.
Kierowca posiadający dziś samochód benzynowy lub z silnikiem Diesla nie otrzymał z powodu tego wyroku nakazu pozbycia się pojazdu. Oddalenie skarg pozostawia zaskarżone regulacje w mocy; nie tworzy samo w sobie nowych krajowych kar ani zakazu codziennej jazdy.
Dlaczego Polska zakwestionowała cały pakiet?
Pakiet Fit for 55 obejmuje nie tylko transport, lecz także handel uprawnieniami do emisji, mechanizm CBAM na granicach UE oraz cele efektywności energetycznej. Polska wskazywała potencjalne koszty gospodarcze oraz wpływ przepisów na strukturę zaopatrzenia w energię.
TSUE uznał, że głównym celem regulacji jest ochrona klimatu, a zastosowanie przyjętych unijnych procedur było dopuszczalne. Różnica między oceną politycznej opłacalności rozwiązań a oceną ich legalności była centralnym elementem sporu.
Czy wyrok oznacza natychmiastowe podwyżki?
Nie wynika z niego automatyczny wzrost rachunku za prąd lub ceny benzyny w konkretnym dniu. Zaskarżone akty mają różne harmonogramy i mechanizmy wdrażania. Skutki dla gospodarstw domowych zależą od krajowych decyzji, sytuacji rynkowej, cen energii i szczegółowych przepisów.
Mieszanie norm dla nowych aut z obowiązkiem zezłomowania obecnych pojazdów może wprowadzać w błąd. Kierowcy powinni śledzić konkretne przepisy dotyczące rejestracji, eksploatacji i sprzedaży, a nie tylko nagłówek informujący o przegranej Polski.
Co pozostaje otwarte po wyroku?
Zakończyły się wskazane postępowania przed TSUE, lecz unijne instytucje nadal mogą prowadzić dyskusję o zmianach polityki klimatycznej. Dzisiejsze orzeczenie nie jest takim przeglądem ani zapowiedzią kolejnej nowelizacji.
W praktyce ważne będzie rozróżnianie wyroku sądowego od przyszłych propozycji Komisji i decyzji prawodawców UE. Obecnie siedem zaskarżonych aktów nie zostało unieważnionych.
Dlaczego TSUE badał przede wszystkim procedurę?
Polskie skargi dotyczyły legalności przyjęcia unijnych przepisów, w tym wyboru podstawy traktatowej i tego, czy do decyzji należało zastosować jednomyślność. Sądy unijne oceniają zgodność aktów z prawem, nie zaś to, czy określony kierunek polityki klimatycznej jest ekonomicznie najkorzystniejszy dla każdego państwa.
Wyrok nie był głosowaniem nad nowym pakietem. Zaskarżone przepisy były już wcześniej przyjęte i obowiązywały zgodnie z własnymi terminami. Oddalenie skarg pozostawia je w mocy oraz przesądza o podniesionych w procesie zarzutach prawnych.
Na co powinni uważać kupujący samochód?
Rok 2035 odnosi się do docelowych norm emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dostawczych wprowadzanych na unijny rynek. To coś innego niż zakaz posiadania używanego pojazdu, obowiązek wycofania auta z eksploatacji czy natychmiastowa zmiana zasad badań technicznych.
Polityka klimatyczna może pośrednio oddziaływać na ofertę producentów oraz ceny nowych samochodów, ale jej skutków dla poszczególnych kierowców nie da się wyliczyć tylko z daty wyroku. Trzeba rozróżniać regulacje dotyczące producentów od zasad korzystania z pojazdu.
Czy Polska będzie musiała zapłacić koszty procesu?
W informacji o wyroku wskazano, że Polska pokryje własne koszty postępowania oraz koszty poniesione przez Parlament Europejski i Radę UE. To skutek rozstrzygnięcia siedmiu postępowań, odrębny od kosztów wdrażania samej polityki klimatycznej.
Ostateczny wyrok nie jest nową ustawą. TSUE nie nakazał dziś kierowcom zakupu elektryków. Rozstrzygnął spór prawny dotyczący wcześniej przyjętych unijnych regulacji i argumentów przedstawionych przez Polskę.
