Bliski Wschód płonie jak nigdy dotąd, a każda kolejna godzina przynosi wiadomości, które mrożą krew w żyłach. Izraelskie bombowce uderzyły w nocy na sam Teheran, a irańskie media donoszą o zabitych cywilach w kolejnych miastach. Rakiety lecą w obie strony, a świat z przerażeniem patrzy na mapę, na której co chwilę pojawia się nowy punkt zapalny.
Arabia Saudyjska strzela do dronów nad swoimi rafineriami, Kuwejt i Emiraty liczą straty, a Pentagon już pakuje walizki dla dziesięciu tysięcy żołnierzy. Giełdy lecą na łeb na szyję, ropa kosztuje fortunę, a Rada Bezpieczeństwa ONZ spotyka się za zamkniętymi drzwiami. Czytaj dalej, bo to, co dzieje się właśnie teraz, może zmienić świat, jaki znamy!
Tysiąc celów jednej nocy – Izrael pokazał, na co go stać
To, co wydarzyło się minionej nocy, przeszło najśmielsze oczekiwania analityków i komentatorów. Izraelska armia nie ograniczyła się do pojedynczych, chirurgicznych uderzeń – tym razem mowa o masowej operacji lotniczej wymierzonej prosto w serce Iranu. Rzecznik izraelskich sił zbrojnych Awiczaj Adraee ogłosił, że celem ataków stało się ponad tysiąc zakładów zbrojeniowych irańskiego reżimu. Takich słów ze strony wojskowych nie słyszeliśmy od bardzo dawna.
Skala operacji jest bezprecedensowa i świadczy o tym, że Izrael postanowił przejść do totalnej ofensywy. Nie chodzi już o symboliczne ostrzeżenia czy punktowe uderzenia odstraszające – to systematyczne niszczenie irańskiego potencjału militarnego. Eksperci wskazują, że tak zmasowany atak musiał być planowany od tygodni, a jego realizacja wymagała wsparcia logistycznego i wywiadowczego na ogromną skalę. Świat zastanawia się teraz, co będzie następne.
Irańskie media niemal natychmiast podały informacje o zniszczeniach i ofiarach w miastach Kom i Urmia, przypisując uderzenia wspólnej akcji amerykańsko-izraelskiej. Co najmniej sześć osób zginęło, a liczba rannych wciąż rośnie. Jednocześnie nad środkowym Izraelem wykryto irańskie pociski balistyczne, co pokazuje, że Teheran nie zamierza pozostać bierny. Eskalacja nabiera tempa, jakiego nikt się nie spodziewał.
Bejrut w ogniu, milion ludzi w ucieczce – Liban na krawędzi katastrofy
Jakby dramatu na linii Izrael–Iran było mało, płomienie wojny sięgnęły również Libanu. Izraelskie lotnictwo zaatakowało przedmieścia Bejrutu, uderzając w pozycje Hezbollahu – organizacji, która od lat pozostaje zbrojnym ramieniem Teheranu w regionie. Odpowiedź Hezbollahu była natychmiastowa i brutalna – ponad sto rakiet poszybowało w kierunku izraelskich miast. Zginął izraelski żołnierz i cywil, a alarmy przeciwlotnicze rozdarły ciszę m.in. w Kirjat Szmona.
Dla zwykłych mieszkańców Libanu to koszmar, który powtarza się z coraz większą intensywnością. Już ponad milion Libańczyków zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, szukając schronienia w bezpieczniejszych regionach kraju lub za granicą. Szkoły zamieniono w prowizoryczne obozy dla uchodźców, a szpitale pękają w szwach. Organizacje humanitarne alarmują, że sytuacja jest dramatyczna i pogarsza się z każdą godziną.
Na północy Izraela napięcie sięga zenitu. Intensywność wymiany ognia między Hezbollaheem a izraelską armią jest największa od lat, a mieszkańcy przygranicznych miejscowości żyją w ciągłym strachu. Eksperci wojskowi nie wykluczają, że Izrael szykuje się do lądowej operacji w południowym Libanie, co oznaczałoby otwarcie kolejnego frontu w i tak już rozległym konflikcie. Scenariusz, który jeszcze niedawno wydawał się mało prawdopodobny, dziś staje się realną groźbą.
Drony nad Arabią Saudyjską, odłamki w Emiratach – Zatoka Perska w stanie alarmu
To, co jeszcze kilka tygodni temu było teoretycznym zagrożeniem, teraz stało się przerażającą rzeczywistością – wojna rozlała się na kraje Zatoki Perskiej. Arabia Saudyjska zestrzeliła dwa drony, które zbliżały się do kluczowych instalacji naftowych we wschodniej części kraju. Każdy, kto pamięta atak na saudyjskie rafinerie Aramco sprzed kilku lat, wie, jak wielkie znaczenie mają te obiekty dla globalnej gospodarki. Tym razem systemy obrony powietrznej zadziałały, ale sam fakt, że doszło do próby ataku, mówi wszystko o skali zagrożenia.
Kuwejt również musiał się zmierzyć z bezzałogowcami przelatującymi nad swoim terytorium, a w Zjednoczonych Emiratach Arabskich sytuacja okazała się jeszcze tragiczniejsza. Dzień wcześniej odłamki zabiły tam dwie osoby – cywilów, którzy nie mieli nic wspólnego z żadnym konfliktem zbrojnym. Te ofiary boleśnie uświadamiają, że wojna na Bliskim Wschodzie nie zna granic i uderza w tych, którzy najmniej się tego spodziewają.
Na domiar złego irański atak zakłócił żeglugę w strategicznej cieśninie Ormuz, przez którą przepływa znaczna część światowych dostaw ropy naftowej. Uszkodzony tajlandzki statek osiadł na mieliźnie u wybrzeży wyspy Keszm, co jest kolejnym dowodem na to, że szlaki handlowe w regionie stają się coraz bardziej niebezpieczne. Pentagon nie czeka z założonymi rękami – według doniesień rozważa wysłanie na Bliski Wschód aż dziesięciu tysięcy dodatkowych żołnierzy. Jeśli ta decyzja zapadnie, będzie to największe wzmocnienie amerykańskiej obecności wojskowej w regionie od lat.
ONZ za zamkniętymi drzwiami – czy ktokolwiek jest w stanie zatrzymać tę spiralę?
Dyplomacja pracuje na najwyższych obrotach, choć wielu obserwatorów wątpi, czy ma jeszcze jakiekolwiek narzędzia, by powstrzymać eskalację. Rada Bezpieczeństwa ONZ zbierze się na pilnym posiedzeniu zwołanym na wniosek Rosji, a organizacyjnie prowadzonym przez Stany Zjednoczone, które aktualnie przewodniczą Radzie. Fakt, że spotkanie odbywa się za zamkniętymi drzwiami, nie jest przypadkowy – świadczy o ekstremalnej wrażliwości sytuacji i głębokich podziałach między mocarstwami.
Głównym tematem obrad mają być ataki na cywilną infrastrukturę w Iranie, ale lista spraw wymagających omówienia jest znacznie dłuższa. Od sytuacji w Libanie, przez zagrożenie dla żeglugi w cieśninie Ormuz, po rosnące ryzyko wciągnięcia w konflikt kolejnych państw – agenda jest przytłaczająca. To już kolejna próba międzynarodowej społeczności, by znaleźć jakiekolwiek rozwiązanie dla konfliktu, który od 28 lutego, kiedy rozpoczęły się wspólne naloty Izraela i USA na Iran, objął coraz więcej państw regionu.
Pytanie, które zadają sobie teraz politycy, analitycy i zwykli ludzie na całym świecie, brzmi: czy dyplomacja ma jeszcze szansę, czy punkt bez odwrotu został już przekroczony? Teheran odpowiedział na ataki uderzeniami nie tylko w Izrael, ale także w amerykańskie bazy, lotniska, instalacje petrochemiczne i kraje Zatoki. Blokada cieśniny Ormuz uderza w globalny handel i podnosi ceny surowców na całym świecie. Każda godzina bez porozumienia oznacza większe ryzyko, że konflikt wymknie się spod jakiejkolwiek kontroli.
Giełdy w panice, ropa w górę – twój portfel też to odczuje
Nasilający się konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie błyskawicznie przełożył się na światowe rynki finansowe, a inwestorzy wpadli w tryb paniki. Azjatyckie indeksy giełdowe zanotowały poważne spadki – japoński Nikkei stracił 1,6 procent, a południowokoreański Kospi runął aż o 4,2 procent. To sygnał, że globalny kapitał ucieka od ryzyka, a niepewność co do dalszego rozwoju sytuacji paraliżuje decyzje inwestycyjne. Eksperci ostrzegają, że jeśli eskalacja będzie trwać, europejskie i amerykańskie giełdy mogą otworzyć się w piątek równie dramatycznie.
Ceny ropy naftowej, które w ostatnich tygodniach biły rekordy, nieznacznie spadły po informacji, że Donald Trump odroczył planowane ataki na irańskie elektrownie. Brent wyceniany jest obecnie na 106,76 dolarów za baryłkę, co wciąż pozostaje poziomem ekstremalnie wysokim i oznacza realne podwyżki paliw na stacjach na całym świecie. Każdy kierowca, każdy przedsiębiorca i każdy konsument prędzej czy później odczuje skutki tego, co dzieje się tysiące kilometrów od Polski. Blokada cieśniny Ormuz przez Iran dodatkowo komplikuje sytuację, bo przez ten wąski przesmyk przepływa ogromna część światowej ropy.
Ekonomiści nie kryją obaw, że przedłużający się konflikt może wepchnąć globalną gospodarkę w poważne turbulencje. Wzrost cen energii napędza inflację, zakłóca łańcuchy dostaw i uderza w najbiedniejsze kraje świata, które są najbardziej uzależnione od importu surowców. Scenariusz, w którym baryłka ropy przekracza 120 czy nawet 150 dolarów, nie jest już fantastyką, lecz realną możliwością, o której mówią analitycy największych banków inwestycyjnych. Świat z zapartym tchem czeka na kolejne godziny – bo to one mogą zadecydować o kierunku, w jakim potoczy się ten najpoważniejszy kryzys międzynarodowy od dekad.
