Podpis prezydenta pod ustawą o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej otwiera drogę do bonu senioralnego. Program ma finansować usługi dla osób po 65. roku życia w miejscu zamieszkania. Ma pomóc w codziennych czynnościach, ale już teraz eksperci ostrzegają, że nie wszyscy potrzebujący skorzystają z nowego rozwiązania.
Bon będzie świadczeniem niepieniężnym, realizowanym przez samorządy. To oznacza, że senior nie dostanie gotówki, lecz usługę z określonego katalogu. Problem w tym, że dostępność pomocy może zależeć od gminy, jej organizacji, kadr i lokalnych wykonawców.
Rewolucja w opiece czy trudny test dla gmin
Bon senioralny był zapowiadany jako ważna zmiana w opiece nad osobami starszymi. Ma umożliwić seniorom pozostanie w domu, zamiast kierowania ich do placówek całodobowych.
W praktyce usługi mają obejmować pomoc w codziennym funkcjonowaniu: przygotowaniu posiłku, utrzymaniu porządku, higienie, dotarciu do lekarza czy kontakcie z otoczeniem.
To odpowiada na realną potrzebę, bo wiele rodzin nie jest w stanie zapewnić seniorowi stałej opieki, a jednocześnie nie chce od razu korzystać z domu pomocy społecznej.
Nie będzie pieniędzy do ręki
Najważniejsza różnica polega na tym, że bon senioralny nie jest dodatkiem wypłacanym razem z emeryturą. Senior nie otrzyma przelewu, który samodzielnie wyda.
Świadczenie ma finansować konkretne usługi wskazane w przepisach. To ogranicza ryzyko wydania pieniędzy na inny cel, ale jednocześnie wymaga sprawnego systemu lokalnego.
Jeśli gmina nie będzie miała wykonawców albo odpowiedniej organizacji, sama ustawa może nie przełożyć się na realną pomoc.
Kto może zostać wykluczony
Wsparcie ma dotyczyć osób po 65. roku życia, ale sam wiek nie wystarczy. Gmina będzie oceniała potrzeby seniora i jego sytuację.
Znaczenie mają również kryteria dochodowe oraz katalog usług. To oznacza, że część osób potrzebujących wsparcia może nie spełnić warunków albo mieszkać w miejscu, gdzie usługi będą trudno dostępne.
Eksperci zwracają uwagę właśnie na ten problem: program może działać bardzo różnie w zależności od samorządu.
Podpis to dopiero początek
Ustawa daje podstawę do uruchomienia programu, ale najważniejsza będzie praktyka. Trzeba przygotować procedury, wykonawców, ocenę potrzeb i finansowanie.
Dla rodzin seniorów liczyć się będzie prosta rzecz: czy ktoś faktycznie przyjdzie do domu starszej osoby i pomoże jej w codziennych czynnościach.
Bon senioralny może być ważnym wsparciem, ale tylko wtedy, gdy nie zatrzyma się na papierze. Podpis prezydenta kończy etap politycznej decyzji, a zaczyna znacznie trudniejszy etap organizacyjny.
