Światowa Organizacja Zdrowia przedstawiła w październiku 2026 roku nową mapę działań mających ograniczyć powikłania nadciśnienia w ciąży. Problem dotyczy milionów kobiet na świecie i może zagrażać zarówno ciężarnej, jak i dziecku. Szczególnie ważne jest wczesne rozpoznanie stanu przedrzucawkowego.
Jak częste jest nadciśnienie w ciąży?
Według WHO zaburzenia nadciśnieniowe komplikują około 10–15 proc. ciąż na świecie. Organizacja szacuje, że odpowiadają za około 16 proc. zgonów matek, czyli około 42 tysiące rocznie, a także za ponad pół miliona martwych urodzeń i zgonów noworodków. Są to szacunki globalne, nie statystyki dla Polski.
Podane przez WHO odsetki odnoszą się do skali globalnej. Nie należy ich traktować jako prognozy dla pojedynczej ciężarnej ani jako statystyk konkretnego polskiego szpitala. Nadciśnienie w ciąży wymaga regularnej kontroli niezależnie od ogólnej częstości występowania.
Czym jest stan przedrzucawkowy?
To powikłanie ciąży związane m.in. z podwyższonym ciśnieniem tętniczym i możliwym uszkodzeniem narządów. Może rozwijać się również u kobiet, które wcześniej nie miały nadciśnienia. Diagnostyka obejmuje pomiary ciśnienia, badania moczu i inne badania zalecone przez lekarza.
Stan przedrzucawkowy może wiązać się z uszkodzeniem narządów i zaburzeniami funkcjonowania łożyska. Rozpoznanie wymaga oceny medycznej, a nie jedynie pojedynczego pomiaru w domu. Lekarz bierze pod uwagę ciśnienie, objawy oraz wyniki odpowiednich badań.
Jakie objawy wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem?
- Silny lub uporczywy ból głowy.
- Zaburzenia widzenia, mroczki lub błyski przed oczami.
- Silny ból w górnej części brzucha.
- Nagłe pogorszenie samopoczucia, duszność lub znaczny obrzęk.
- Bardzo wysokie wartości ciśnienia, szczególnie gdy towarzyszą im inne objawy.
Takich objawów nie należy przeczekiwać ani leczyć samodzielnie. W przypadku nasilonych dolegliwości potrzebna jest pilna ocena medyczna.
Co zakłada nowy plan WHO?
W dokumencie zwrócono uwagę na dostępność podstawowych pomiarów ciśnienia, badania białka w moczu i właściwego leczenia. Organizacja podkreśla, że w wielu miejscach na świecie nawet prosta diagnostyka nadal nie jest powszechnie dostępna.
Silny ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w górnej części brzucha czy nagłe pogorszenie samopoczucia wymagają niezwłocznego kontaktu z personelem medycznym. Takie objawy nie przesądzają o rozpoznaniu, ale nie powinny być bagatelizowane.
Co może zrobić kobieta w ciąży?
Najważniejsze są regularne wizyty prenatalne i wykonywanie zaleconych pomiarów oraz badań. Nie należy przyjmować leków na ciśnienie ani aspiryny bez wskazania lekarza. Konkretne postępowanie zależy od indywidualnego ryzyka i etapu ciąży.
Nowy plan WHO ma wspierać wcześniejsze wykrywanie zagrożeń i dostęp do skutecznej opieki. Sama publikacja dokumentu nie oznacza natychmiastowej zmiany zaleceń indywidualnych dla wszystkich pacjentek w Polsce.
