Padaczka znana również jako epilepsja jest przewlekłą chorobą, która powoduje napady niesprowokowane i nawracające. W tym artykule dowiesz się co ją powoduje, kto jest zagrożony, w jaki sposób jest diagnozowana i jakie są sposoby jej leczenia.

padaczka epilepsja
Zmiany w mózgu, a padaczka

Co to jest padaczka?

Padaczka jest zaburzeniem ośrodkowego układu nerwowego (neurologicznym), w którym aktywność mózgu staje się nienormalna, powodując drgawki lub okresy niezwykłych zachowań, odczuć, a czasem utratę świadomości.

Każdy może rozwinąć epilepsję. Epilepsja dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety wszystkich ras, grup etnicznych i wieku.

Objawy drgawkowe mogą się znacznie różnić. Niektóre osoby z epilepsją po prostu gapią się w pustkę przez kilka sekund podczas ataku, podczas gdy innym wielokrotnie drgają ręce lub nogi. Posiadanie pojedynczego napadu nie oznacza, że ​​masz epilepsję. Przynajmniej dwa niesprowokowane napady są na ogół wymagane do postawienia diagnozy epilepsji.

Leczenie lekami lub czasami operacja może kontrolować napady padaczki u większości osób z padaczką. Niektóre osoby wymagają leczenia przez całe życie w celu kontrolowania napadów padaczkowych, ale w przypadku innych osób napady ostatecznie ustąpią. Niektóre dzieci z padaczką mogą z wiekiem pokonać tę chorobę.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Jakie są objawy padaczki?

Ponieważ epilepsja jest spowodowana nieprawidłową aktywnością mózgu, drgawki mogą wpływać na każdy proces koordynowany przez twój mózg. Napady padaczkowe mogą obejmować:

  • Czasowe zamieszanie
  • Niekontrolowane ruchy rąk i nóg
  • Utrata świadomości
  • Objawy psychiczne, takie jak strach, niepokój lub deja vu

Objawy różnią się w zależności od rodzaju napadu. W większości przypadków osoba z epilepsją będzie miała za każdym razem ten sam typ napadu, więc objawy będą podobne od epizodu do epizodu.

Lekarze na ogół klasyfikują drgawki jako ogniskowe lub uogólnione w zależności od tego, jak zaczyna się nienormalna aktywność mózgu.

Ogniskowe drgawki

Kiedy wydaje się, że napady wynikają z nieprawidłowej aktywności tylko w jednym obszarze mózgu nazywane są napadami ogniskowymi (częściowymi). Ataki te dzielą się na dwie kategorie:

  • Ogniskowe drgawki bez utraty przytomności. Ataki te nie powodują utraty przytomności. Mogą zmieniać emocje lub mogą również powodować mimowolne szarpanie części ciała, takiej jak ręka lub noga oraz spontaniczne objawy czuciowe, takie jak mrowienie, zawroty głowy i migające światła.
  • Ogniskowe drgawki z zaburzoną świadomością. Te napady obejmują zmianę lub utratę świadomości. Podczas złożonego napadu częściowego możesz wpatrywać się w przestrzeń i nie reagować normalnie na otoczenie lub wykonywać powtarzające się ruchy, takie jak tarcie, żucie, połykanie lub chodzenie w kółko.

Objawy napadów ogniskowych mogą być mylone z innymi zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak migrena, narkolepsja lub choroba psychiczna. Aby odróżnić epilepsję od innych zaburzeń, potrzebne są dokładne badania i testy.

Uogólnione napady padaczkowe

Drgawki, które wydają się obejmować wszystkie obszary mózgu są nazywane uogólnionymi napadami drgawkowymi. Istnieje sześć rodzajów uogólnionych napadów padaczkowych.

  • Napady nieobecności. Napady nieświadomości, znane wcześniej jako napady drgawkowe często występują u dzieci i charakteryzują się wpatrywaniem się w przestrzeń lub subtelnymi ruchami ciała, takimi jak mruganie okiem lub gryzienie warg. Napady te mogą występować w klastrach i powodować krótkotrwałą utratę świadomości.
  • Napady toniczne. Napady toniczne powodują usztywnienie mięśni. Napady te zwykle wpływają na mięśnie pleców, rąk i nóg i mogą spowodować upadek.
  • Napady atoniczne. Napady atoniczne, znane również jako napady padaczkowe, powodują utratę kontroli mięśni co może spowodować nagły upadek.
  • Napady kloniczne. Napady kloniczne są związane z powtarzającymi się lub rytmicznymi ruchami mięśnia szarpiącego. Napady te zwykle dotyczą szyi, twarzy i ramion.
  • Napady miokloniczne. Napady miokloniczne zwykle pojawiają się jako nagłe krótkie szarpnięcia lub skurcze rąk i nóg.
  • Napady toniczno-kloniczne. Napady toniczno-kloniczne, znane wcześniej jako napady grand mal są najbardziej dramatycznym rodzajem napadów padaczkowych i mogą powodować nagłą utratę przytomności, sztywność i drżenie ciała, a czasem utratę kontroli nad pęcherzem lub gryzienie języka.

Kiedy iść do lekarza?

Zasięgnij natychmiastowej pomocy lekarskiej, jeśli wystąpi jedna z następujących sytuacji:

  • Napad trwa dłużej niż pięć minut.
  • Oddech lub świadomość nie powraca po ustaniu napadu.
  • Następuje natychmiast drugi napad.
  • Masz wysoką gorączkę.
  • Czujesz wyczerpanie cieplne.
  • Jesteś w ciąży.
  • Masz cukrzycę.
  • Zrobiłeś sobie krzywdę podczas ataku.

Jeśli po raz pierwszy wystąpi napad drgawkowy należy skonsultować się z lekarzem.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Jakie są przyczyny epilepsji?

Padaczka nie ma żadnej możliwej do zidentyfikowania przyczyny u około połowy osób z tą chorobą. W drugiej połowie warunku można przypisać różne czynniki, w tym:

  • czy padaczka jest dziedziczna? Niektóre rodzaje padaczki, które są podzielone na kategorie według rodzaju napadu, którego doświadczasz lub części mózgu występują w rodzinach. W takich przypadkach jest prawdopodobne, że istnieje wpływ genetyczny.Badacze połączyli niektóre typy padaczki z określonymi genami, ale dla większości ludzi geny są tylko częścią przyczyny epilepsji. Niektóre geny mogą sprawić, że dana osoba będzie bardziej wrażliwa na warunki środowiskowe, które wywołują drgawki.
  • Uraz głowy. Uraz głowy w wyniku wypadku samochodowego lub innych urazów może powodować epilepsję.
  • Warunki mózgowe. Stany mózgu, które powodują uszkodzenie mózgu, takie jak guzy mózgu lub udary mózgu mogą powodować epilepsję. Udar mózgu jest główną przyczyną epilepsji u osób dorosłych w wieku powyżej 35 lat.
  • Choroba zakaźna. Choroby zakaźne, takie jak zapalenie opon mózgowych, AIDS i wirusowe zapalenie mózgu mogą powodować padaczkę.
  • Uszkodzenia prenatalne. Przed urodzeniem dzieci są wrażliwe na uszkodzenie mózgu, które może być spowodowane przez kilka czynników, takich jak infekcja u matki, złe odżywianie lub niedobory tlenu. To uszkodzenie mózgu może prowadzić do epilepsji lub porażenia mózgowego.
  • Zaburzenia rozwojowe. Padaczka może czasami być związana z zaburzeniami rozwojowymi, takimi jak autyzm i nerwiakowłókniakowatość.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia epilepsji 

Niektóre czynniki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia epilepsji:

  • Wiek. Początek padaczki występuje najczęściej u dzieci i osób starszych, ale stan ten może wystąpić w każdym wieku.
  • Historia rodzinna. Jeśli masz rodzinną historię padaczki, możesz mieć zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzenia napadowego.
  • URAZY głowy. Urazy głowy są odpowiedzialne za niektóre przypadki epilepsji. Możesz zmniejszyć swoje ryzyko, zakładając pas bezpieczeństwa podczas jazdy samochodem i nosząc kask podczas jazdy na rowerze, na nartach, na motocyklu lub wykonując inne czynności o wysokim ryzyku urazu głowy.
  • Udar mózgu i inne choroby naczyniowe. Udar i inne choroby naczyń krwionośnych (naczyniowych) mogą prowadzić do uszkodzenia mózgu, które może wywołać epilepsję. Możesz podjąć szereg kroków w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia tych chorób, w tym ograniczenia spożycia alkoholu i unikania papierosów, zdrowego odżywiania się i regularnego wykonywania ćwiczeń.
  • Demencja. Demencja może zwiększać ryzyko epilepsji u osób starszych.
  • Infekcje mózgu. Infekcje takie jak zapalenie opon mózgowych, które powoduje stan zapalny w mózgu lub rdzeniu kręgowym mogą zwiększać ryzyko.
  • Ataki w dzieciństwie. Wysoka gorączka w dzieciństwie może czasami być związana z napadami padaczkowymi. Dzieci, u których występują napady padaczkowe z powodu wysokiej gorączki, na ogół nie rozwiną epilepsji. Ryzyko wystąpienia epilepsji wzrasta, jeśli dziecko ma długi atak, inny stan układu nerwowego lub rodzinną epilepsję.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Jakie komplikacje może powodować padaczka?

Poznaj okoliczności, które są niebezpieczne dla Ciebie lub innych.

  • Upadek. Jeśli upadniesz podczas napadu możesz zranić głowę lub złamać kość.
  • Tonięcie. Jeśli masz epilepsję, masz 15 do 19 razy większe prawdopodobieństwo utonięcia podczas pływania lub kąpieli niż reszta populacji z powodu możliwości wystąpienia ataku podczas przebywania w wodzie.
  • Padaczka, a prawo jazdy? Napad, który powoduje utratę świadomości lub kontroli, może być niebezpieczny jeśli prowadzisz samochód lub obsługujesz inny sprzęt.Wiele stanów ma ograniczenia prawa jazdy związane ze zdolnością kierowcy do kontrolowania napadów.
  • Powikłania ciąży. Ataki w czasie ciąży stanowi zagrożenie dla matki i dziecka, a niektóre leki przeciwpadaczkowe zwiększają ryzyko wad wrodzonych. Jeśli masz epilepsję i rozważasz zajście w ciążę porozmawiaj z lekarzem podczas planowania ciąży.Większość kobiet z padaczką może zajść w ciążę i mieć zdrowe dzieci. Musisz być uważnie monitorowany podczas ciąży, a leki mogą wymagać dostosowania. Bardzo ważne jest, abyś pracowała z lekarzem, aby zaplanować ciążę.
  • Emocjonalne problemy zdrowotne. Osoby cierpiące na epilepsję częściej mają problemy psychologiczne, zwłaszcza depresję, lęk i myśli samobójcze. Problemy mogą wynikać z trudności związanych z samym stanem, a także z działaniami niepożądanymi leków.

Inne zagrażające życiu powikłania epilepsji są rzadkie, ale mogą się zdarzyć, takie jak:

  • Stan padaczkowy. Ten stan występuje, gdy pacjent ma ciągły napad trwający dłużej niż pięć minut lub ma częste nawracające napady bez odzyskania pełnej świadomości między nimi. Osoby ze stanem padaczkowym mają zwiększone ryzyko trwałego uszkodzenia mózgu i śmierci.
  • Nagła nieoczekiwana śmierć w epilepsji (SUDEP). Osoby cierpiące na epilepsję również mają niewielkie ryzyko nagłej, nieoczekiwanej śmierci. Przyczyna jest nieznana, ale niektóre badania pokazują, że może ona wystąpić z powodu chorób serca lub układu oddechowego.

Jak diagnozowana jest epilepsja?

Epilepsja, czy też padaczka zostaje diagnozowana na podstawie objawów i historii choroby. Lekarz może zlecić wykonanie kilku testów, aby zdiagnozować epilepsję i ustalić przyczynę napadów. Twoja ocena może obejmować:

  • Badanie neurologiczne. Twój lekarz może przetestować twoje zachowanie, zdolności motoryczne, funkcje umysłowe i inne obszary, aby zdiagnozować twój stan i określić rodzaj padaczki, którą możesz mieć.
  • Badania krwi. Lekarz może pobrać próbkę krwi w celu wykrycia oznak infekcji, chorób genetycznych lub innych stanów, które mogą być związane z napadami padaczkowymi.

Twój lekarz może również zaproponować testy w celu wykrycia nieprawidłowości w mózgu, takich jak:

  • Elektroencefalogram (EEG). Jest to najczęściej stosowany test do diagnozowania padaczki. W tym teście lekarze przywiązują elektrody do skóry głowy za pomocą substancji podobnej do pasty. Elektrody rejestrują aktywność elektryczną mózgu.Padaczka często powoduje zmiany w normalnym wzroście fal mózgowych, nawet gdy nie masz ataku. Twój lekarz może monitorować Cię na wideo podczas przeprowadzania EEG, gdy śpisz, aby zarejestrować napady padaczkowe. Rejestrowanie napadów może pomóc lekarzowi określić, jakie napady występują lub wykluczyć inne stany.

    Twój lekarz może udzielić ci instrukcji, aby zrobić coś, co spowoduje napady padaczkowe, takie jak niedosypianie przed testem.

  • EEG o wysokiej gęstości. W odmianie testu EEG lekarz może zalecić EEG o wysokiej gęstości, który umieszcza elektrody gęściej niż w konwencjonalny EEG – około pół centymetra od siebie. EEG o wysokiej gęstości może pomóc lekarzowi precyzyjniej określić, w których obszarach mózgu występują drgawki.
  • Tomografia komputerowa (CT). Skan TK wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do uzyskania obrazów przekrojowych mózgu. Skany CT mogą ujawnić nieprawidłowości w twoim mózgu, które mogą powodować twoje napady, takie jak guzy, krwawienie i torbiele.
  • Rezonans magnetyczny (MRI). MRI wykorzystuje potężne magnesy i fale radiowe, aby uzyskać szczegółowy obraz mózgu. Twój lekarz może być w stanie wykryć uszkodzenia lub nieprawidłowości w twoim mózgu, które mogą być przyczyną twoich napadów.
  • Funkcjonalny MRI (fMRI). Funkcjonalny MRI mierzy zmiany w przepływie krwi, które występują, gdy działają określone części mózgu. Lekarze mogą używać fMRI przed zabiegiem, aby określić dokładne położenie najważniejszych funkcji, takich jak mowa i ruch, aby chirurdzy mogli uniknąć obrażeń w tych miejscach podczas pracy.
  • Pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Skany PET wykorzystują niewielką ilość materiału radioaktywnego o niskiej dawce, który jest wstrzykiwany do żyły, aby pomóc zwizualizować aktywne obszary mózgu i wykryć nieprawidłowości.
  • Komputerowa tomografia emisyjna z pojedynczym fotonem (SPECT). Ten rodzaj testu jest używany przede wszystkim, jeśli MRI i EEG nie wskazują miejsca w mózgu, w którym występują drgawki.
  • Testy neuropsychologiczne. W tych testach lekarze oceniają twoje umiejętności myślenia, pamięci i mowy. .

Dokładna diagnoza rodzaju napadów i miejsca, w których rozpoczynają się drgawki daje największą szansę na znalezienie skutecznego leczenia.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Padaczka – sposoby leczenia

Lekarze na ogół zaczynają od leczenia epilepsji lekami. Jeśli leki nie leczą tego stanu, lekarze mogą zaproponować zabieg chirurgiczny lub inny rodzaj leczenia.

Leki

Wiele dzieci z padaczką u których objawy epilepsji nie występują może w końcu przerwać leczenie i prowadzić życie bez napadów. Wielu dorosłych może przerwać leczenie po dwóch lub więcej latach bez drgawek. Twój lekarz poinformuje cię o odpowiednim czasie, aby przestać brać leki.

Znalezienie odpowiedniego leku i dawki może być złożone. Lekarz prowadzący rozważy stan pacjenta, częstotliwość napadów drgawkowych, wiek i inne czynniki przy wyborze leków do przepisania. Twój lekarz oceni również inne przyjmowane leki, aby upewnić się, że leki przeciwpadaczkowe nie będą z nimi współdziałać.

Najprawdopodobniej lekarz najpierw przepisuje pojedynczy lek w stosunkowo niskiej dawce i może stopniowo zwiększać dawkę do momentu, aż napady będą dobrze kontrolowane.

Leki przeciwpadaczkowe mogą wywoływać pewne działania niepożądane. Łagodne efekty uboczne obejmują:

  • Zmęczenie
  • Zawroty głowy
  • Przybranie na wadze
  • Utrata gęstości kości
  • Wysypki na skórze
  • Utrata koordynacji
  • Problemy z mową
  • Problemy z pamięcią i myśleniem

Bardziej poważne, ale rzadkie działania niepożądane obejmują:

  • Depresja
  • Samobójcze myśli i zachowania
  • Ciężka wysypka
  • Zapalenie niektórych narządów, takich jak wątroba

Aby uzyskać najlepszą możliwą kontrolę napadów za pomocą leków wykonaj następujące kroki:

  • Przyjmuj leki dokładnie tak, jak zalecono.
  • Zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed przejściem do ogólnej wersji leku lub przyjmowaniem innych leków na receptę, leków dostępnych bez recepty lub leków ziołowych.
  • Nigdy nie przestawaj zażywać leków bez konsultacji z lekarzem.
  • Należy natychmiast powiadomić lekarza, jeśli zauważysz nowe lub nasilone uczucie depresji, myśli samobójcze lub nietypowe zmiany nastroju lub zachowania.
  • Poinformuj lekarza, jeśli masz migreny. Lekarze mogą przepisać jeden z leków przeciwpadaczkowych, które mogą zapobiegać migrenom i leczyć epilepsję.

Co najmniej połowa osób nowo zdiagnozowanych, u których wystąpiła padaczka stanie się wolna od napadów z pierwszym lekiem. Jeśli leki przeciwpadaczkowe nie przyniosą zadowalających wyników, lekarz może zalecić operację lub inne terapie. Będziesz mieć regularne wizyty kontrolne u lekarza, aby ocenić swój stan i leki.

Padaczka, a zabiegi chirurgiczne

Kiedy leki nie zapewniają właściwej kontroli nad napadami, operacja może być ostateczną pozytywną opcją. W epilepsji chirurg usuwa obszar mózgu, który powoduje drgawki.

Lekarze zwykle wykonują zabieg chirurgiczny, gdy testy wykazują, że:

  • Twoje drgawki pochodzą z małego, dobrze określonego obszaru mózgu
  • Obszar mózgu, na którym można operować, nie zakłóca ważnych funkcji, takich jak mowa, język, funkcje motoryczne, wzrok lub słuch

Chociaż wiele osób nadal potrzebuje leków, aby zapobiec napadom po udanej operacji, może być w stanie przyjąć mniej leków i zmniejszyć dawki.

W niewielkiej liczbie przypadków operacja może powodować komplikacje, takie jak permanentna zmiana zdolności myślenia (kognitywnego). Porozmawiaj ze swoim chirurgiem o jego doświadczeniu, wskaźnikach powodzenia i częstości powikłań w procedurze, którą rozważasz.

Epilepsja, a potencjalne terapie?

Oprócz leków i operacji, te potencjalne terapie stanowią alternatywę dla leczenia padaczki:

  • Stymulacja nerwu błędnego. W stymulacji nerwu błędnego lekarze implantują urządzenie pod nazwą stymulator nerwu błędnego pod skórą klatki piersiowej, podobne do rozrusznika serca. Przewody ze stymulatora są połączone z nerwem błędnym w szyi.Urządzenie zasilane baterią wysyła impulsy energii elektrycznej poprzez nerw błędny i do mózgu. Nie jest jasne, w jaki sposób to hamuje drgawki, ale urządzenie zwykle zmniejsza napady o 20 do 40 procent.

    Większość osób nadal musi przyjmować leki przeciwpadaczkowe, chociaż niektóre osoby mogą zmniejszyć dawkę leku. Mogą wystąpić efekty uboczne stymulacji nerwu błędnego, takie jak ból gardła, ochrypły głos, duszność lub kaszel.

  • Dieta ketogenicznaNiektóre dzieci z epilepsją były w stanie zmniejszyć liczbę napadów, przestrzegając ścisłej diety o wysokiej zawartości tłuszczów i niskiej zawartości węglowodanów.W tej diecie, zwanej dietą ketogenną, organizm rozkłada tłuszcze zamiast węglowodanów na energię. Po kilku latach niektóre dzieci mogą być w stanie zakończyć dietę ketogenną – pod ścisłym nadzorem swoich lekarzy i pozostać bez napadów.


    Skonsultuj się z lekarzem, jeśli Ty lub Twoje dziecko rozważasz dietę ketogeniczną. Ważne jest, aby upewnić się, że twoje dziecko nie staje się niedożywione podczas stosowania diety.

    Skutki uboczne diety ketogennej mogą obejmować odwodnienie, zaparcia, spowolnienie wzrostu z powodu niedoborów żywieniowych i nagromadzenie kwasu moczowego we krwi, które może powodować kamicę nerkową. Te działania niepożądane występują niezbyt często, jeśli dieta jest prawidłowo i medycznie nadzorowana.

  • Głęboka stymulacja mózgu. W głębokiej stymulacji mózgu chirurdzy implantują elektrody do określonej części mózgu, zazwyczaj do twojego wzgórza. Elektrody są podłączone do generatora wszczepionego w klatkę piersiową lub czaszkę, która wysyła impulsy elektryczne do mózgu i może zmniejszyć liczbę napadów.

Epilepsja, a potencjalne przyszłe zabiegi

Naukowcy badają wiele potencjalnych nowych metod leczenia epilepsji, w tym:

  • Reagująca neurostymulacja. Wszczepiane są podobne do stymulatora urządzenia, które pomagają zapobiegać napadom drgawkowym. Te urządzenia do stymulacji wrażliwej lub urządzenia z pętlą zamkniętą analizują wzorce aktywności mózgu w celu wykrycia napadów przed ich wystąpieniem i dostarczenia ładunku elektrycznego lub leku w celu zatrzymania napadu.
  • Ciągła stymulacja strefy ataku napadów (stymulacja podprogowa). Stymulacja podprogowa – ciągła stymulacja do obszaru mózgu poniżej poziomu, który jest fizycznie zauważalny – wydaje się poprawiać wyniki napadów padaczkowych i jakość życia niektórych osób z napadami padaczkowymi.
  • Chirurgia małoinwazyjna. Nowe minimalnie inwazyjne techniki chirurgiczne, takie jak laserowa ablacja kierowana przez MRI, obiecują zmniejszenie napadów z mniejszym ryzykiem niż tradycyjna chirurgia na otwartym mózgu.
  • Stereotaktyczna ablacja laserowa lub radiochirurgia stereotaktyczna. W przypadku niektórych typów epilepsji, stereotaktyczna ablacja laserowa lub radiochirurgia stereotaktyczna mogą zapewnić skuteczne leczenie, gdy otwarta procedura może być zbyt ryzykowna. W tych procedurach lekarze kierują promieniowanie w określonym obszarze mózgu, powodując drgawki, które niszczą tę tkankę, starając się lepiej kontrolować napady padaczkowe.
  • Zewnętrzne urządzenie do stymulacji nerwów. Podobnie jak w przypadku stymulacji nerwu błędnego, urządzenie to pobudza określone nerwy do zmniejszania częstotliwości drgawek. Jednak w przeciwieństwie do stymulacji nerwu błędnego, urządzenie to jest noszone na zewnątrz, tak że nie jest potrzebna żadna operacja, aby wszczepić urządzenie.

[su_divider divider_color=”#00bbff” link_color=”#00bbff”]

Epilepsja, a styl życia i domowe środki zaradcze?

Zrozumienie twojego stanu może pomóc ci lepiej to kontrolować:

  • Przyjmuj leki prawidłowo. Nie należy zmieniać dawki przed rozmową z lekarzem. Jeśli uważasz, że twoje leki powinny zostać zmienione porozmawiaj o tym z lekarzem.
  • Dobrze się wysypiaj. Brak snu może wywołać drgawki. Pamiętaj, aby każdej nocy zapewnić odpowiedni odpoczynek.
  • Załóż bransoletkę z alarmem medycznym.
  • Ćwiczenie. Ćwiczenia mogą pomóc ci zachować zdrowie fizyczne i zmniejszyć depresję. Upewnij się, że pijesz wystarczającą ilość wody i odpocznij, jeśli zmęczysz się podczas ćwiczeń.

Ponadto,dokonuj zdrowych wyborów życiowych, takich jak radzenie sobie ze stresem, ograniczanie napojów alkoholowych i unikanie papierosów.




loading...
loading...

Aktualizacja: 5 października 2018