Ministerstwo Zdrowia i NFZ analizują warianty zmian w refundacji leków, a w centrum tej sprawy znaleźli się seniorzy. Według opisywanych założeń pod uwagę brane są rozwiązania, które mogą ograniczyć dostęp do części leków albo zwiększyć dopłaty pacjentów. Dla emerytów przyjmujących kilka preparatów dziennie to nie jest techniczna korekta, lecz realne uderzenie w domowy budżet.
Największe obawy budzi fakt, że oszczędności w systemie mogą zostać przerzucone na grupę najbardziej zależną od leczenia. Polska szybko się starzeje, a koszty refundacji rosną, ale cięcie wsparcia może później oznaczać jeszcze większe wydatki na hospitalizacje. To dlatego temat już teraz brzmi jak polityczna mina.
Trzy warianty leżą na stole
Według opisanych informacji Ministerstwo Zdrowia i NFZ analizują trzy możliwe warianty modyfikacji systemu refundacji. Pierwszy zakłada ograniczenie niektórych grup leków dla seniorów.
Drugi wariant mówi o podniesieniu dopłat pacjentów. Trzeci przewiduje wprowadzenie kryteriów wieku i dochodu przy refundacji, co oznaczałoby bardziej selektywny dostęp do wsparcia.
Wszystkie rozwiązania mają jeden wspólny cel: ograniczyć wydatki budżetowe na ochronę zdrowia. Problem w tym, że za taką oszczędnością mogą stać konkretni ludzie, recepty i leczenie chorób przewlekłych.
Emeryt z kilkoma receptami nie ma dużego pola manewru
Seniorzy bardzo często przyjmują kilka leków dziennie. Dotyczy to chorób serca, cukrzycy, nadciśnienia, schorzeń neurologicznych i wielu innych problemów, które nie znikają dlatego, że państwo szuka oszczędności.
Jeśli dopłaty wzrosną albo refundacja zostanie ograniczona, część emerytów może zacząć wybierać między lekami a innymi podstawowymi wydatkami. To scenariusz szczególnie groźny dla osób samotnych i z niskimi świadczeniami.
Lek odstawiony z powodów finansowych może szybko wrócić jako droższy problem systemu. Powikłania, wizyty na SOR, pobyty w szpitalu i pogorszenie zdrowia potrafią kosztować więcej niż wcześniejsze utrzymanie refundacji.
Demografia naciska na budżet
Rządowe kalkulacje nie biorą się znikąd. Polska starzeje się w szybkim tempie, a liczba osób starszych korzystających z leczenia będzie rosła.
Wydatki na leki refundowane dla tej grupy są znaczące, dlatego system szuka sposobu, aby ograniczyć tempo wzrostu kosztów. Tyle że każda zmiana w refundacji natychmiast dotyka ludzi, którzy mają najmniej miejsca na finansowe eksperymenty.
Krytycy takich pomysłów mówią o fałszywej oszczędności. Jeśli państwo zmniejszy wsparcie na etapie leczenia, może później zapłacić więcej za skutki nieleczonych albo gorzej leczonych chorób.
Najsłabsi nie powinni płacić za tabelki
W opisanym sporze najważniejsze jest pytanie o granicę. System refundacji może wymagać zmian, ale nie powinien zamieniać seniorów w pierwsze źródło oszczędności.
Jeśli rząd zdecyduje się na którykolwiek wariant, będzie musiał jasno pokazać, kto zapłaci więcej, kto zachowa ochronę i jak zostaną zabezpieczeni najbiedniejsi pacjenci. Bez tego sprawa stanie się kolejnym dowodem, że polityka zdrowotna jest pisana bardziej pod budżet niż pod chorego człowieka.
Seniorzy potrzebują przewidywalności, bo leczenie nie jest luksusem. Dla wielu z nich nawet kilka lub kilkanaście złotych więcej przy każdej recepcie może zdecydować, czy terapia będzie kontynuowana.
