Witold Zembaczyński z Koalicji Obywatelskiej w programie „Liga debat” w Kanale Zero nazwał Bartosza Romowicza z Polski 2050 „nielojalną mendą”. Nie był to przypadkowy wybuch, lecz powrót do sporu z końca kwietnia o głosowanie nad wotum nieufności wobec minister Pauliny Hennig-Kloski.
Ta wymiana pokazuje, że konflikt między koalicjantami nie jest już tylko zakulisowym szumem. Kiedy poseł partii dominującej w rządzie publicznie obraża parlamentarzystę koalicyjnego ugrupowania, problem przestaje dotyczyć stylu rozmowy, a zaczyna dotyczyć realnej dyscypliny w obozie władzy.
Pytanie Romowicza wywołało natychmiastową odpowiedź
Do konfrontacji doszło w programie „Liga debat” w Kanale Zero. Bartosz Romowicz z Polski 2050 zwrócił się do Witolda Zembaczyńskiego jako do koalicjanta i zapytał, czy ten uważa go za „nielojalną mendę”.
Zembaczyński odpowiedział krótko: tak. Tym jednym słowem potwierdził, że wcześniejsze ostre określenie nie było jedynie wyrwaną z emocji metaforą ani komentarzem do abstrakcyjnej sytuacji.
Według wPolityce.pl Romowicz pytał o stanowisko wyrażone przez Zembaczyńskiego pod koniec kwietnia, przy okazji sejmowego głosowania nad wotum nieufności wobec minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski.
Spór wrócił przez głosowanie nad minister
Pod koniec kwietnia Zembaczyński mówił, że każdy członek koalicji, który zagłosuje za odwołaniem szefowej resortu z obozu rządzącego, jest dla niego „nielojalną mendą”. Romowicz znalazł się wśród parlamentarzystów, którzy poparli wniosek o wotum nieufności.
To właśnie dlatego sprawa wróciła w debacie. Poseł Polski 2050 nie pytał o język polityczny w próżni, tylko o to, czy obraźliwe określenie obejmuje także jego i innych posłów, którzy w konkretnym głosowaniu wyłamali się z oczekiwań większości koalicji.
Zembaczyński bronił swojej wypowiedzi argumentem o lojalności wobec własnego rządu. Przekonywał, że polityk krajowy musi być lojalny, a głosowanie za odwołaniem własnego ministra traktuje jako przekroczenie granicy.
Romowicz przypomniał język, który KO krytykowała
Romowicz odpowiedział, że taka logika może obejmować również polityków Koalicji Obywatelskiej lub osoby startujące z jej list, które w różnych sprawach wyłamywały się z dyscypliny. Wymienił m.in. Klaudię Jachirę, Franka Sterczewskiego i Roberta Dowhana.
Przypomniał też, że środowisko KO wielokrotnie protestowało przeciwko ostrym sformułowaniom Jarosława Kaczyńskiego, takim jak „gorszy sort” czy „zdradzieckie mordy”. W ten sposób przeniósł spór z poziomu jednego głosowania na poziom standardów języka publicznego.
Zembaczyński nie wycofał się. Według relacji powtórzył, że to Romowicza nazywa w ten sposób, bo jego zdaniem nie rozumie polityki. Mówił też, że polityka nie jest zabawą, lecz odpowiedzialnością i lojalnością.
Polska 2050 dostała sygnał od silniejszego partnera
Najważniejsze w tej awanturze nie jest samo obraźliwe słowo, choć ono przyciąga uwagę. Ważniejszy jest sygnał wysłany do Polski 2050: w koalicji rządzącej lojalność może być rozumiana jako obowiązek głosowania razem z większością nawet wtedy, gdy mniejsze ugrupowanie ma własne zastrzeżenia.
Zembaczyński wskazywał na polityków PiS i Konfederacji jako tych, którzy czekają na przejęcie władzy, jeśli koalicja będzie szła drogą wewnętrznych pęknięć. To argument mobilizacyjny, ale zarazem bardzo twardy: kto osłabia wspólny front, ten pomaga przeciwnikom.
Dla Polski 2050 taka sytuacja jest niewygodna. Partia musi pokazywać odrębność, bo inaczej traci sens polityczny, ale każde wyjście poza linię większości może zostać opisane jako nielojalność wobec rządu.
Koalicja ma problem większy niż jeden program
Publiczna wymiana między Zembaczyńskim a Romowiczem pokazuje, że napięcia w koalicji nie wymagają już przecieków ani anonimowych rozmów. Wystarczy kamera, jedno pytanie i gotowa odpowiedź.
KO może uznać takie wypowiedzi za brutalny, ale skuteczny sposób dyscyplinowania partnerów. Ryzyko polega na tym, że poniżany koalicjant prędzej czy później zacznie szukać przestrzeni do odwetu lub większej autonomii.
Dlatego ta awantura jest ważniejsza niż kolejny ostry cytat z programu publicystycznego. Pokazuje, jak łatwo lojalność koalicyjna może zamienić się w publiczne upokorzenie mniejszego partnera.
