Marek Jakubiak ostro skrytykował decyzję Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu ukraińskiej jednostce wojskowej nazwy „Bohaterów UPA”. Poseł ocenił, że władze w Kijowie lekceważą polską wrażliwość historyczną i sprawę zbrodni wołyńskiej. Jego zdaniem relacje polsko-ukraińskie mogłyby być dobre, gdyby nie polityka rządu Ukrainy.
Jakubiak poparł pomysł odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Stwierdził też, że Andrzej Duda niesłusznie przyznał ukraińskiemu prezydentowi najwyższe polskie odznaczenie. W jego ocenie Polska powinna mocniej bronić pamięci o ofiarach Wołynia i własnych interesów.
Ostra ocena decyzji Zełenskiego
Punktem wyjścia sporu jest nadanie jednej z elitarnych jednostek ukraińskiej armii honorowej nazwy „Bohaterów UPA”. Decyzja wywołała w Polsce krytykę, szczególnie w środowiskach podkreślających pamięć o zbrodni wołyńskiej.
Marek Jakubiak ocenił, że Zełenski nie bierze pod uwagę polskiej perspektywy. Przekonywał, że prezydent Ukrainy powinien wiedzieć, jak silna jest w Polsce wrażliwość wokół UPA i ludobójstwa na Polakach.
Wołyń i ekshumacje
Jakubiak przypomniał, że Ukraina miała zapowiadać rozwiązanie sprawy Wołynia, w tym dopuszczenie powszechnych ekshumacji. Według niego pozostało to w sferze gestów, a nie konkretnych działań.
Poseł stwierdził, że właśnie ten brak przełożenia deklaracji na praktykę szkodzi relacjom między Polską a Ukrainą. W jego ocenie problem nie leży po stronie polskiej gotowości do porozumienia, lecz po stronie władz w Kijowie.
Krytyka Andrzeja Dudy
W rozmowie pojawiła się także ocena decyzji Andrzeja Dudy o przyznaniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Jakubiak uznał, że było to działanie podjęte zbyt pospiesznie.
Polityk sugerował, że Duda spodziewał się gestu wdzięczności ze strony Zełenskiego, a gdy ten nie nastąpił, wypełnił dyplomatyczną pustkę polskim odznaczeniem. Dziś Jakubiak ocenia tę decyzję jako błąd.
Poparcie dla ruchu Nawrockiego
Jakubiak pozytywnie ocenił inicjatywę odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Nazwał taki krok ruchem otrzeźwiającym nie tylko Ukrainę, ale także inne państwa.
Poseł podkreślał, że prezydent ma w tej sprawie własne prerogatywy i Kapitułę Orderu Orła Białego. Jego zdaniem Polska powinna jasno pokazać, że nie akceptuje symbolicznego wynoszenia UPA do rangi bohaterów.
Spór może zmienić nastawienie do Ukrainy
Jakubiak przekonywał, że decyzje władz w Kijowie mogą wpływać na zmianę nastawienia polskiej klasy politycznej i społeczeństwa do Ukrainy. W jego ocenie nazwy ulic, święta i symbolika związana z ruchem banderowskim są problemem systemowym.
Polityk mówił też o zakazie pokazywania filmu „Wołyń” w ukraińskich kinach. Całość jego wypowiedzi wpisuje się w narastający spór o to, czy Polska powinna kontynuować dotychczasowy model wsparcia Ukrainy bez twardszych warunków historycznych.
