Z Pragi płynie ostrzeżenie, które brzmi jak zimny prysznic dla całego NATO. Gen. Michal Koudelka wskazuje, że Rosja może nie potrzebować pełnoskalowego ataku na miarę Ukrainy, by sprawdzić odporność Zachodu. W jego ocenie bardziej prawdopodobny jest cios w jeden z krajów członkowskich Sojuszu, na przykład państwo bałtyckie.
To nie jest zwykła analiza zza biurka, bo mówi ją szef czeskiego kontrwywiadu BIS. W tle są rosyjskie ataki na ukraińskie miasta, działania agentury wpływu i pytanie, czy Zachód potrafi pokazać jedność zanim Kreml uzna, że warto zaryzykować.
Rosja może sprawdzić NATO tam, gdzie reakcja musi być natychmiastowa
Gen. Michal Koudelka nie mówi o najbliższym zagrożeniu zmasowanym atakiem takim jak ten, który spadł na Ukrainę. Jego alarm dotyczy innego scenariusza: uderzenia ograniczonego, ale politycznie ogromnego, bo wymierzonego w członka NATO.
Szef czeskiej Informacyjnej Służby Bezpieczeństwa wskazał jako przykład jeden z krajów bałtyckich. Taki ruch miałby według niego sprawdzić szybkość i stanowczość reakcji Sojuszu, czyli dokładnie ten punkt, na którym opiera się odstraszanie.
To ostrzeżenie brzmi szczególnie mocno, bo nie sprowadza rosyjskiego ryzyka do frontu ukraińskiego. W tej diagnozie Kreml może szukać miejsca, w którym pojedyncza prowokacja wystarczy, by przetestować polityczną wolę państw zachodnich.
Jedność ma być tarczą, zanim Rosja uzna ryzyko za opłacalne
Koudelka podkreśla, że odpowiedzią musi być jasna i bezwarunkowa deklaracja jedności oraz determinacji do obrony. W jego ocenie tylko taki sygnał może zniechęcić rosyjskiego agresora do niebezpiecznej przygody.
W praktyce chodzi o coś więcej niż komunikat dyplomatyczny. Jeżeli Moskwa uzna, że reakcja NATO będzie spóźniona, podzielona albo niepewna, sama próba sił może stać się dla niej narzędziem nacisku na Europę.
Generał nawiązał również do ostatnich rosyjskich ataków na ukraińskie miasta. Według niego pokazały one, do czego Rosjanie są zdolni i jak traktują życie cywilów, gdy widzą możliwość osiągnięcia celu przemocą.
Czeski kontrwywiad widzi też inną broń Kremla
Szef BIS zwrócił uwagę, że Rosja od lat bada zachodnie państwa, ich systemy demokratyczne i najsłabsze punkty. W jego ocenie rosyjskie oraz sowieckie służby przez długi czas szukały miejsc, w których uderzenie przyniesie największy efekt.
To właśnie dlatego w ostrzeżeniu pojawia się nie tylko wojsko, ale także agentura wpływu i dezinformacja. Koudelka ocenił, że prorosyjskie działania nie są w Czechach tak skuteczne, jak życzyłaby sobie tego Rosja, ale sam fakt ich prowadzenia pokazuje, że presja na Zachód ma wiele warstw.
Ten wątek ma znaczenie również dla państw poza bezpośrednią linią frontu. Jeżeli Kreml może uderzać jednocześnie strachem, informacją i presją militarną, każdy sygnał słabości staje się dla niego polityczną zachętą.
Bliski Wschód dokłada Europie kolejny zapalnik
Koudelka wskazał, że bezpieczeństwu zagraża nie tylko rosyjska inwazja na Ukrainę. Drugim zapalnikiem jest konflikt na Bliskim Wschodzie, który według niego nasila protesty antyizraelskie w Europie i USA oraz wzmacnia ruchy propalestyńskie.
W Czechach ten problem miał już bardzo konkretny wymiar. Szef kontrwywiadu przypomniał podpalenie hali produkcyjnej w Pardubicach, do którego doszło w marcu, pokazując, że napięcia międzynarodowe mogą przenosić się na lokalne bezpieczeństwo.
Najostrzej zabrzmiało jednak ostrzeżenie przed przyszłą radykalizacją. Koudelka stwierdził, że jeśli zjawisko nie zostanie powstrzymane, może przerodzić się w powstanie lewicowych grup terrorystycznych podobnych do tych znanych z Europy Zachodniej lat 70. i 80.
Europa dostała sygnał, którego nie da się zignorować
Alarm z Czech łączy dwa pozornie różne kryzysy: rosyjską agresję i napięcia wokół Bliskiego Wschodu. W obu przypadkach wspólnym mianownikiem jest podatność Europy na testy, prowokacje i radykalizację.
Najważniejszy przekaz Koudelki jest prosty, ale niewygodny. Rosja może nie czekać na idealny moment do wielkiej wojny, lecz szukać punktu, w którym pojedyncze uderzenie lub presja informacyjna sprawdzą, ile naprawdę znaczy zachodnia solidarność.
